Deprem gerçeğiyle yaşayan ülkemizde, riskli yapıların tespiti ve dönüştürülmesi hayati önem taşır. Bu süreç, yalnızca can ve mal güvenliğini sağlamak için değil, aynı zamanda şehirlerimizi geleceğe güvenle hazırlamak için de kritik bir adımdır.
Riskli Yapı Nedir?
6306 sayılı Kanun’a göre, ekonomik ömrünü tamamlamış veya yıkılma/hasar görme riski taşıyan binalar “riskli yapı” olarak tanımlanır. Bu yapıların tespiti, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kurum ve kuruluşlarca yapılır.
Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır?
Riskli yapı tespiti için süreç şu şekilde işler:
- Başvuru: Kat maliklerinden biri, binanın riskli olup olmadığının belirlenmesi için yetkili kuruluşa başvurur.
- İnceleme: Yetkili kurum, binadan numuneler alır ve teknik incelemeler yapar.
- Rapor: İnceleme sonuçları, risk durumunu ortaya koyan bir raporla Bakanlığa iletilir.
- Tebligat: Riskli olduğu belirlenen yapı, tapuya işlenir ve maliklere tebliğ edilir.
İtiraz Süreci
Maliklerin, riskli yapı raporuna karşı 15 gün içinde itiraz hakkı vardır.
- İtirazlar, Bakanlık bünyesindeki teknik heyet tarafından değerlendirilir.
- Heyet, raporu onaylarsa yapı kesin olarak riskli ilan edilir.
- Onaylanmayan raporlar için yeniden değerlendirme yapılabilir.
Yıkım Süreci
60 gün içinde tahliye ve yıkım zorunludur.
- Yapı kesin olarak riskli ilan edildikten sonra maliklere 60 gün süre tanınır.
- Bu sürede bina boşaltılmazsa, idare tarafından kolluk kuvvetleri eşliğinde yıkım işlemi yapılır.
- Yıkım masrafları, maliklerin hisseleri oranında kendilerinden tahsil edilir.
Sonrası: Yeniden İnşa ve Dönüşüm
Yıkım sonrası süreçte, maliklerin ortak kararı ile yeni inşaat süreci başlar.
- Malikler kendi aralarında anlaşarak dönüşüm projeleri geliştirebilir.
- Uzlaşma sağlanamazsa, çoğunluk esasına göre karar verilir.
- Bakanlık, bu süreçte çeşitli kolaylıklar ve destekler sağlayabilir.
Toplumsal Sorumluluk
Unutulmamalıdır ki riskli yapı süreci yalnızca hukuki ve teknik bir zorunluluk değil, aynı zamanda can ve mal güvenliğimizi teminat altına alan, toplumsal sorumluluk içeren bir süreçtir. Depremler kaçınılmazdır; ancak riskli yapılardan kurtulmak bizim elimizdedir. Bugün riskli yapılardan arınmak için atılacak adımlar, yarının can kayıplarını önleyecektir.
