Türkiye, dünyanın en aktif deprem kuşaklarından birinin üzerinde yer alıyor. Bu gerçek, özellikle 6 Şubat 2023 depremiyle bir kez daha acı bir şekilde kendini gösterdi. Ancak her zaman ifade ettiğimiz gibi deprem bir doğal afet değil, doğa olayıdır; depremi afet haline getiren bizim depreme karşı dayanıklı olmayan, yapılarımızdır. Deprem güvenliği ve dayanıklı binaların anahtarı bellidir: yetkin mühendislik ve mimarlık ve etkin yapı denetimi.
Mühendislik: Bilimin Kılavuzu
Bir binanın güvenliği, rastlantıya bırakılamaz. Mühendislik, bu güvenliği sağlayan ilk temel adımdır. Mühendislerimizce;
- Statik hesaplar: Yapının taşıyıcı sistemi doğru bir şekilde tasarlanır.
- Zemin etüdü: Binanın oturduğu zemin özellikleri dikkate alınır.
- Malzeme seçimi ve kalite kontrol: Beton ve demir, doğru oran ve kalitede kullanılır.
Mühendislik hizmeti, sadece “teknik bir zorunluluk” değil, can güvenliğinin teminatıdır.
Mimarlık: Güvenli ve Fonksiyonel Yaşam Alanları
Mimarlık, yapının sadece ayakta kalmasını değil, içinde yaşayan insanların güvenli ve konforlu olmasını sağlar.
- Fonksiyonel tasarım: İnsanların yaşam biçimine uygun planlama.
- Deprem güvenliği ile estetiğin uyumu: Binanın hem sağlam hem yaşanabilir olması.
- Riskli alanların belirlenmesi: Planlama sürecinde deprem ve çevresel riskler dikkate alınır.
Böylelikle bir binada mimarlık ve mühendislik bir araya geldiğinde yaşanılabilir müreffeh ve dayanıklı yapılar otaya çıkacaktır.
Yapı Denetim Sistemi: Kontrol ve Güvence
2001’de yürürlüğe giren Yapı Denetim Kanunu, projelerin ve uygulamanın bağımsız firmalar tarafından denetlenmesini zorunlu kıldı.
- Hatalı uygulamaların önlenmesi
- Malzeme ve uygulamanın proje ile uyumunun kontrolü
- Deprem güvenliği standartlarının uygulanması
Bu sistem, formaliteden çok öte, hayat kurtaran bir mekanizmadır.
6 Şubat Depremleri: İstatistiklerle Gerçek
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremi, yapı denetim ve mühendislik farkını acı bir şekilde ortaya koydu:
| Bina Türü | Hasar/Yıkım Oranı |
| Yapı denetim sisteminden geçmiş, mühendislik hizmeti almış binalar | %1’nin altında |
| Denetimsiz, mühendislik hizmeti almamış binalar | %30 ve üzeri |
Bu rakamlar bize gösteriyor ki, bilim ve denetim hayati fark yaratıyor. Denetimli ve mühendislik hizmeti almış binalar ayakta kaldı; denetimsiz olanlar ise yıkıldı.
📌 Sonuç: Hayat Kurtarmak Bir Tercih
Depremle mücadele, deprem olduktan sonra değil, önceden alınan tedbirlerle kazanılır.
- Her bina, mühendislik ve mimarlık bilgisiyle inşa edilmeli
- Her proje, bağımsız denetimden geçmeli
- Toplum bilinçli olmalı
Açıkça ifade edebiliriz ki “Olası bir büyük depremde denetimli ve mühendislik hizmeti almış yapılar ayakta kalacak, denetimsiz olanlar yıkılacak. Güvenli şehirler inşa etmenin yolu, bilimi rehber edinmekten ve denetimden taviz vermemekten geçiyor.
